MŁYN WODNY KOLAROVO

Ze względu na swoje położenie teren ten jest predestynowany do prowadzenia najróżniejszej działalności. Znajduje się w pobliżu centrum (ok. 500 m) miasta Kolárovo, na wschodniej granicy Wyspy Żytniej. Obszar położony jest na półwyspie, którego granice wyznaczają z jednej strony strumienie Małego Dunaju i Wagu, a z drugiej martwa odnoga Małego Dunaju. Od połowy XV wieku Zamek Pokoju stanowi integralną część terytorium, którego pozostałości (wał ziemny) zachowały się do dziś. Jego historię podsumowują w skrócie trzy tablice informacyjne.

Skład flory i fauny jest typowy dla ekosystemu lasu łęgowego, co stanowi dobry punkt wyjścia do realizacji projektu „Edukacja ekologiczna dzieci i młodzieży”. Projekt ten realizowany jest w formie jednodniowych, ale także wielodniowych pobytów edukacyjnych, które organizowane są dla wszystkich kategorii szkół. Uczestnicy bezpośrednio w terenie zapoznają się z ekosystemem lasów łęgowych, poznają terminologię i praktyczne zastosowanie odnawialnych źródeł energii. Jednym z działów odnawialnych jest architektura ludowa (w tym technologia młynów wodnych), gdzie nacisk położony jest na wysoką symbiozę naszych przodków z naturą.

Urozmaicenie pobytu dotyczy głównie mniejszych kategorii wiekowych „eko-gry”. Integralną częścią programu jest także pływanie łódką. Projekt jest realizowany od 1991, a wzięło w nim już udział kilkadziesiąt szkół ze Słowacji i zagranicy. Zapisy do szkół prowadzimy przez cały rok szkolny (szczególnie semestr jesienny i wiosenny).

Organizowane są obozy o tematyce ekologii, rzemiosła ludowego, medytacji czy pływania łódką, ale także obozy dla dzieci z rodzin defaworyzowanych społecznie.

Letni sezon turystyczny rozpoczyna się 1 maja całodniowym programem kulturalnym, który trwa przez całe lato. Znajdują tu miejsce różne gatunki muzyczne i artystyczne, jednak największy nacisk położony jest na folklor ludowy i tradycje ludowe. Rozległe przestrzenie z dwoma placami zabaw dla dzieci, siatkówką plażową, przyległymi akwenami wodnymi, z możliwością wędkowania i pływania łódką, stwarzają idealne warunki do organizowania pikników rodzinnych, na których goście mogą przygotować własne posiłki na ognisku lub na dostępnym sprzęcie grillowym .

Dobry nastrój dopełnia także oferta tradycyjnych „Krčmy u Mlyna” z doskonałym wyborem piw beczkowych i butelkowych, szeroka oferta winiarni oraz wyjątkowa oferta Darów Natury – ogromny wybór likierów ziołowych.

W dalszym ciągu w ofercie znajdują się upominki, pocztówki i artykuły dla dzieci.

Wnętrze budynku wraz z galerią na ponad sto miejsc siedzących to idealne miejsce na różnorodne uroczystości rodzinne, szkolne, biznesowe i inne przez cały rok.

Tereny zewnętrzne kompleksu na ponad 400 miejsc (z możliwością rozbudowy) wraz ze sceną są popularnym miejscem organizacji dni sportowych i kulturalnych nawet dla większych firm i organizacji.

Romantyczne dusze trafione strzałą Kupidyna również znajdą tu miejsce na swoje „TAK”. Piękno Młodej Pary z pewnością uwydatni wspaniała sceneria młyna wodnego, urozmaicona przejażdżką bryczką i rejsem statkiem Młodej Pary.

Nie tylko dla początkujących, zorganizujemy obóz żeglarski z finałowym spływem Małym Dunajem.

Dla miłośników sportów zimowych, przy idealnej zimowej pogodzie, do dyspozycji narciarzy są ogromne naturalne tafle lodowe (martwe ramię Małego Dunaju i przyległe jeziora) oraz trasy biegowe.

Teren dostępny dla zwiedzających przez cały rok. Cały kampus jest zabezpieczony nowo wybudowanym systemem informacyjnym – wielkoformatowe, wielojęzyczne tablice informacyjne. W przypadku wcześniej umówionych wizyt zapewniamy profesjonalne tłumaczenie.

Godziny otwarcia muzeum to:

• letni sezon turystyczny (1.5.-15.10.): 9:00-22:00
• sezon zimowy (16.10.-30.4.): 12:00-22:00

Dla grup zarejestrowanych wcześniej muzeum jest dostępne także poza godzinami otwarcia.

Historia

Wraz z uprawą zbóż ludzkość podejmuje nowe działania, w tym kruszenie i mielenie. Najstarsze ręczne kruszarki do zboża pochodzą z XIII wieku p.n.e. l. Stopniowo kruszenie zamienia się w mielenie ruchem obrotowym. W średniowieczu młyny ręczne rozprzestrzeniły się po całej Europie i były częścią niemal każdego gospodarstwa domowego.

Pierwotnie małe, ręcznie napędzane kamienie młyńskie obracano w starożytności siłą zwierząt, później za pomocą naturalnej energii – wody (już w II wieku p.n.e.) i powietrza (w Chinach już w VII wieku p.n.e.). Pierwsze młyny wodne były mechanizmami bardzo prostymi, składającymi się z kolektora energii wody (czterołopatkowy układ koła młyńskiego), zakończonego tzw. lubom (drewniane urządzenie w kształcie beczki), w którym umieszczono dwa kamienie młyńskie.

Rozwój historyczny i cywilizacyjny niósł jednak ze sobą ciągłe udoskonalanie młynów wodnych, wraz z rozwojem najdoskonalszych – pływających. Mechanizmy te swoją doskonałość zawdzięczają swobodnemu poruszaniu się (pływaniu) po powierzchni rzek oraz umiejętności poszukiwania punktów rzecznych o najsilniejszych prądach, z możliwością wykorzystania najbardziej efektywnej energii rzeki. Dlatego też, w odróżnieniu od innych młynów wodnych, młyny pływające nie były zależne od poziomu rzek i zawartości wody w strumieniach. Młyny te są pochodzenia bizantyjskiego i używane są głównie na Bałkanach. W XV-XVI w. zaczęli penetrować tereny Europy Środkowej, gdzie największy rozkwit osiągnęli w XVIII-XIX w., ale intensywnie pracowali także w pierwszej połowie XX w. Reszta świata nie korzystała z tej technologii, a jeśli tak, to tylko w odosobnionych przypadkach. Fakt ten przyczynił się również do szybkiego upadku tych wyjątkowych perełek technicznych w XX wieku. Jednak największym czynnikiem przyczyniającym się do upadku był ponownie sam człowiek, ze swoim nieograniczonym cynizmem, prawami likwidacyjnymi (Ustawa energetyczna w Czechosłowacji z 1938 r.), zmianami politycznymi i społecznymi w niektórych krajach (w przypadku reżimów komunistycznych takimi obiektami były pozostałości feudalne i burżuazyjne), a także bezsensowną wojnę domową w byłej Jugosławii, gdzie ofiarami wojny stały się nawet ostatnie pływające młyny.

Na szczęście dzięki kilku pasjonatom inteligencję i umiejętności naszych przodków może podziwiać także obecne pokolenie w formie replik. Jednym z najczęściej odwiedzanych i znanych jest Pływający Młyn w Kolárovie (oprócz niego w Austrii znajdują się dwie nowsze repliki).

Pływający młyn w Kolárovie

Młyn ten jest rekonstrukcją pierwotnego młyna wodnego Radvaň, który pracował na Dunaju w pobliżu wsi Radvaň nad Dunajom, niedaleko Komárna.

Pierwotny młyn został zbudowany około 1920 roku, a jego właścicielem był pan Szivanyó Béla. Młyn istniał do 1945 roku, kiedy to w tajemniczych okolicznościach spłonął. Jego upadek był jednocześnie upadkiem ostatniego pływającego młyna na całym biegu Dunaju. Również z tego powodu w latach 70-tych zrodził się pomysł odbudowy młyna Radvaň. Podstawą do opracowania dokumentacji projektowej były fotografie z epoki przedstawiające ten młyn, ale przede wszystkim wierna makieta zbudowana na podwórzu przez byłego pracownika młyna, Suhaji Lajosa. Pomysł ten został zrealizowany na przełomie lat 70. i 80. XX wieku przez Stocznię w Komárnie. Budowę młyna zakończono w 1982 roku. Techniczna doskonałość tej konstrukcji została przyćmiona przez niedokończenie pomysłów na jego użytkowanie. Częściowe próby jego wykorzystania (np. na cele restauracyjne) od początku nie powiodły się, dlatego najczęstszym miejscem zamieszkania już zniszczonego młyna stały się wody portowe stoczni Komárno. Z inicjatywą jego ratowania wyszli działacze na rzecz ochrony przyrody z Kolárovu, dlatego we wrześniu 1990 roku młyn przeniesiono do odnogi Małego Dunaju w Kolárovie. 25 maja 1995 roku stał się własnością działaczy na rzecz ochrony przyrody i obecnie jest udostępniony do zwiedzania jako Narodowy Pomnik Kultury. Jest częścią obszaru przyrodniczego, który ekolodzy z Kolár budują od 1995 roku.